تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي

                                                                                                               اکرم عبدوس

کاروانسراي ده نمک که تاريخ احداث آن مربوط به زمان صفويّه است , به شکل مربع و چهار ايـواني مي باشد .بناي آن از آجرهاي ختايي(آجري به اندازه يک چهارک در يک چهارک در چهار سانتي متر) است. حصارها از آجر پخته به ارتفاع 6 تا 7 متر و به قطر 85 سانتي متر بنا شده و پي اين بنا تلفيقي از سنگ و آجر و ساروج مي باشد. در جدار خارجي ديوار  ضلع جنوبي رواق هايي جهت سکناي موقت تعبيه شده ونيز در ديواره خارجي بنا روزنه هايي جهت هدايت نور به داخل شترخوانها تعبيه شده. است.چهار برج نگهباني مدور به محيط 12 متر و به شکل استوانه با تزيينات آجري ساده، براي حفاظت بنا در برابر دزدان و مهاجمان در چهار گوشه آن قرار گرفته؛ که سه چهارم آن از نماي خارجي بنا قابل مشاهده است. فضاهاي داخل برج‌ها اشکال هندسي منظمي دارند. وجود اين چهار عنصر در گوشه‌ها سبب شده است که بنا از بيرون چون قلعه‌اي مستحکم به نظر آيد.

در زمان فتحعلي شاه قاجار ، حاكم وقت سمنان ذوالفقار خان نام داشت كه حاكمي جبار و ستمگر بوده است و ماليات اضافي از مردم دريافت مي نموده است به همين علت مردم سمنان از او به نزد فتحعلي شاه شكايت برده و فتحعلي شاه بعد از تحقيقات حق را به جانب مردم سمنان داده و اموال ذوالفقار خان را به طور كامل مصادره كرده و با مبلغي از پول خود و اموال مصادره شده حاكم ، مسجد سلطاني را بنا نموده است تا بدين صورت اين بنا مرهمي باشد بر زخم دل مردم سمنان .

زراره كيست؟

 «اَعْيَن» پدر زراره رومي است و برد? يكي از خاندان «شيبان» بوده است كه در اثر فراگيري قرآن، آن مرد شيباني او را آزاد كرده و از او خواست كه در نسب به خودش ملحق شود ولى «اعين» نپذيرفت. پدر اعين، شخصي بنام «سلنسنْ» مي باشد كه از راهبان بنام روم به حساب مي آمده. و چقدر جالب است كه نو? يك راهب رومي تمام عمرش را صرف در كليسا نموده، به صورت يك مجتهد طراز اوّل درآيد كه قدما و متأخرين او را به عنوان يكي از والاترين فقهاي شيعي و مخلص ترين ياران امامان بشناسند و پيشواي مكتب، درباره اش بفرمايد: اگر زراره نبود، احاديث پدرم نابود مي شد. يعني او حافظ و نگهبان احاديث امام باقر عليه السلام مي باشد.

زرارة بن اعین (ولادت حدود ۷۰ - وفات ۱۵۰ هجری قمری) از راویان حدیث و فقها و متکلمان بنام شیعه و از اصحاب محمد باقر و جعفر صادق بوده‌است. نام او «عبدریه» است و زراره لقبش می‌باشد. و کینه اش را گروهی ابوالحسن و برخی ابوعلی ذکر کرده‌اند. او احتمالا در کوفه زاده شده‌است. بخش زیادی از عمرش را در کوفه زیست و همانجا درگذشته‌است.

در عهد خلافت معاویه، فتوح اسلامی ادامه داشت و  معاویه برای خلافت خود لشکری پدید آورد، و آداب لشکری رومی‌های شام را اقتباس نمود. در عهد خلافت وی، مسلمانان قبرس را فتح کردند و تا نزدیکی قسطنطنیه پیش رفتند.در زمان ولید بن عبدلملک، مسلمانان به ماوراء‌النهر حمله بردند و سمرقند را فتح کردند و پادشاه چین را هم به پرداخت جزیه واداشتند. پس از آن، محمد بن قاسم به دستور حجاج بن یوسف، مولتان و پنجاب را فتح نمود.

اصبغ بن نباته تمیمی کوفی، از شخصیتهای بارز شیعه و از خواص اصحاب امام علی و امام حسن مجتبی علیهما السلام بوده است. وی مردی پارسا، متعبّد، ولایی و از دلدادگان و سر سپردگان خاندان وحی بود.

اَصبغ بن نُباته مُجاشِعى است كه جلالت شأنش بسيار و از فُرْسان عراق و از خواص امیرالمومنین عليه السلام است: وَكانَ رَحمهُ اللّهُ شَيْخان اسِكا عابِدا وَكانَ مِنْ ذَخائِر اَميرالمُؤْمِنينَ عليه السلام. قاضى نورالله گفته كه در «كتاب خلاصه» مذكور است كه او از جمله خواص اميرالمؤمنين عليه السلام بود مشكور است.

                          خاور شناس

                                     بلژیکی

                                                                                                اکرم عبدوس

مستشرق بلژیکی ، روحانی مسیحی کینه توز با اسلام.

    آثار وی سرشار از تعصب و عاری از هرگونه انصاف در تحلیل مطالب و امانت در نقل و برداشت از متون است .

    او را براستی می توان یکی از بدترین نمونه های مستشرقانی دانست که درباره ی اسلام به نگارش و اظهار نظر پرداخته اند. انجام مطالعات فراوان در زمینه ی عرب جاهلی و دوران صدر اسلام و روزگار امویان ولی از آنجا که بدبینی و تعصب و خصومت ذهنش را از آغاز مطالعات تسخیر کرده بود نتوانست از بررسی های مفصل خود به نتایج علمی و صحیحی برسد.

مرحله آغازين که عموما مرحله شمال آفريقا ناميده مي شود.حکومت فاطميان درآنجا بيش از شصت سال مستقربود يعني از سال 297 تا غلبه آنان بر مصر در سال 358 و انتقال مقر خلافت به آنجا در 362.در طي اين دوره فاطميان عمدتا مشغول پايه گذاري خلافت خود و تأمين بقاي خود بودند.

 مرحله دوم دوره اي حدودا 120سال را شامل مي شود (362-487).از سال 362 تا مرگ خليفه المستنصر.

خلافت فاطمي که در اين زمان در مصر تمرکز يافته بود و از ثبات برخورئدار بود به اوج شکوفايي و توسعه قلمرو خود رسيد و چون آن را پشت سر گذاشت به دوره افول سريع خود رسيد.

سه خليفه نخست فاطمي المهدي بالله ، القائم بامرالله و المنصور بالله کلا از افريقيه حکومت ميراندند.فاطميان پس از به قدرت رسيدن با ستيزه ها و کشمکش هاي شديد داخلي مواجه بودند.

در دوره خليفه چهارم المعزالدين الله (341-365) بود که خلافت فاطمي سرانجام روي صلح و آرامش ديد و از امنيت داخلي برخوردار گرديد.

مسجد جامع دامغان يكي از مساجد دوره ی سلجوقي است روبروي مدرسه حاج فتحعلي بيگ که به آن مدرسه پامنار نيز مي گويند قرار گرفته است . طول آن 35 متر و عرض آن 18 متر مي باشد . داراي دو رديف ستون است که روي ستون ها سقف هاي مدوّر آجري دارد. و فواصل آجرها نيز با گچ بند کشي شده است. ستون ها هم آجري است و محراب آن از گچ ساخته شده، مسجد دامغان را ميرزا محمّدخان سپهسالار دامغاني بنا نموده است که در زمان فتحعلي شاه به جاي مسجدي از عهد سلاجقه بنا شده است.